چکیده
زمینه. سلامت روان نوجوانان یکی از مؤلفههای بنیادین سلامت عمومی است که متاثر از عوامل فردی، اجتماعی و معنوی میباشد. شواهد پژوهشی نشان میدهد که سلامت معنوی میتواند به عنوان یک منبع مقاومساز روانشناختی عمل کرده و ادراک شایستگی نیز در انطباق فرد با پالشهای رشدی نقش تعیینکنندهای دارد. با اینحال، نقش میانجیگرانه ادراک شایستگی در پیوند میان سلامت معنوی و سلامت روان در نوجوانان هنوز بهطور جامع تبیین نشده است. روشکار. این مطالعه توصیفی–همبستگی با هدف تبیین نقش واسطهای ادراک شایستگی در رابطه بین سلامت معنوی و سلامت روان در میان دختران نوجوان پایههای یازدهم و دوازدهم شهر هشترود انجام شد. نمونه پژوهش شامل ۱۲۰ نفر بود که با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. ابزارهای اندازهگیری شامل پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و میلر و مقیاس سلامت معنوی پولوتزین و الیسون بود. دادهها با بهرهگیری از رگرسیون ساده و چندگانه و تحلیل میانجیگری از طریق آزمون سوبل ارزیابی شدند.
یافتهها. نتایج نشان داد که سلامت معنوی و ادراک شایستگی هر دو با سلامت روان رابطه مثبت و معناداری دارند. سلامت معنوی بهتنهایی قادر بود 66/0 از واریانس سلامت روان را تبیین کند. در مدل رگرسیونی چندگانه، سلامت معنوی (β = 0.47) و ادراک شایستگی (β = 0.22) پیشبینیکنندههای معنادار سلامت روان بودند. افزون بر این، تحلیل سوبل نقش میانجیگری جزئی و معنادار ادراک شایستگی را در ارتباط میان سلامت معنوی و سلامت روان تأیید کرد.
نتیجهگیری. یافتهها نشان میدهد که سلامت معنوی هم بهصورت مستقیم و هم از طریق اثر میانجیگرانه ادراک شایستگی بر سلامت روان نوجوانان اثرگذار است. این نتایج اهمیت طراحی مداخلات آموزشی و روانشناختی مبتنی بر تقویت سلامت معنوی و ارتقای ادراک شایستگی را در راستای بهبود سلامت روان نوجوانان برجسته میسازد.